W listopadzie 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok w sprawie A.R. przeciwko Polsce, który wzbudził duże zainteresowanie w kontekście prawa do aborcji i bezpieczeństwa pacjentek. Choć sprawa dotyczyła aborcji z powodu wady płodu, kluczowy problem nie leżał po stronie lekarzy, lecz wynikał za chaosu prawnego, jak funkcjonował w Polsce po kontrowersyjnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października 2020 r.
Co się wydarzyło?
1. W 2020 r. pacjentka była w 15. tygodniu ciąży. Badania prenatalne potwierdziły poważną wadę genetyczną płodu – trisomię 18.
2. W dniu 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przesłanka aborcji ze względu na wady płodu (tzw. przesłanka eugeniczna) jest niekonstytucyjna. Orzeczenie wywołało ogromny społeczny sprzeciw – w całej Polsce odbyły się masowe protesty, w których uczestniczyły tysiące Polek i Polaków, znane jako „Strajk Kobiet”. Demonstracje te były wyrazem sprzeciwu wobec zaostrzenia prawa aborcyjnego i podkreślały silne emocje oraz niepewność, jaką decyzja Trybunału wprowadziła w życie kobiet w Polsce
3. Wyrok TK nie został jednak niezwłocznie opublikowany – opublikowano go dopiero 27 stycznia 2021 r.
4. W okresie między ogłoszeniem, a publikacją orzeczenia Trybunały panował ogromy chaos prawny w Polsce. Przez dwa miesiące pacjentki w ciąży, które przed 22 października kwalifikowały się do jej przerwania, nie miały pojęcia, co je czeka. Niektórzy lekarze od razu odwołali zabiegi, inni czekali na publikację wyroku.
5. W obliczu tej niepewności Pacjentka wyjechała do Holandii i tam przerwała ciążę w prywatnej klinice, która kosztowała 1495 Euro tj. ok. 6.400 zł
6. Pacjentka wniosła skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko Polsce i wygrała sprawę. Trybunał uznał, że opóźnienia i brak jasności prawa naruszyły prawo tej Pacjentki do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Konwencji). Trybunał nakazał Polsce wzrócic jej koszty aborski, czyli 1495 Euro tj. ok. 6.400 zł oraz przyznał zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 15 000 Euro, czyli ok. 63 600 zł.
Masz podobną sytuację?
Jeżeli znajdujesz się w podobnej sytuacji – dowiedziałaś się o poważnej wadzie płodu w czasie ciąży i nie miałaś pewności, czy możesz legalnie skorzystać z prawa do przerwania ciąży w Polsce – skontaktuj się z naszą kancelarią, adw. Anna Koniuszko tel. 608-415-200.
Nasza kancelaria prowadzi sprawy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i wspiera poszkodowanych pacjentów w dochodzeniu swoich praw, gdy system prawny w Polsce zawiódł. Twoje prawa mają znaczenie, a doświadczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka pokazuje, że aborcyjny chaos prawny w Polsce może stanowić naruszenie Twoich praw do życia rodzinnego i prywatnego.
