Dane Rzecznika Praw Pacjenta pokazują, że problemy pacjentów nie dotyczą wyłącznie dostępu do świadczeń zdrowotnych. Istotna część zgłoszeń odnosi się również do jakości udzielanej opieki medycznej oraz sposobu wykonywania świadczeń przez personel medyczny.
Szczególnie istotne są dane dotyczące prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych. W 2025 roku aż 49 828 zgłoszeń skierowanych do Rzecznika Praw Pacjenta dotyczyło tego obszaru. Pacjenci najczęściej wskazywali na problemy z dostępnością świadczeń, które stanowiły około 32 proc. zgłaszanych trudności. Kolejnym istotnym problemem była jakość udzielanej opieki medycznej.
W 2025 roku Rzecznik zakończył 1 493 postępowania wyjaśniające dotyczące prawa do świadczeń zdrowotnych. W 746 przypadkach stwierdzono naruszenie tego prawa. Było to o 104 przypadki mniej niż w roku poprzednim.
Co istotne, zdecydowana większość stwierdzonych naruszeń – 720 przypadków, czyli 96 proc. – dotyczyła prawa pacjenta do świadczeń udzielanych z należytą starannością, w warunkach odpowiadających wymaganiom fachowym i sanitarnym oraz przy zachowaniu zasad etyki zawodowej przez personel medyczny.
Pozostałe stwierdzone naruszenia dotyczyły:
- 31 przypadków – prawa do świadczeń odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej,
- 2 przypadków – prawa do przejrzystej i obiektywnej procedury, opartej na kryteriach medycznych, określającej kolejność dostępu do świadczeń,
- 6 przypadków – prawa do natychmiastowego udzielenia świadczeń ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia albo w związku z porodem.
Dane te pokazują, że problem jakości świadczeń zdrowotnych nie sprowadza się wyłącznie do sytuacji, w których pacjent uważa, że został niewłaściwie zdiagnozowany lub leczony. Prawo wymaga od podmiotów leczniczych i personelu medycznego również dochowania należytej staranności oraz zapewnienia odpowiednich warunków udzielania świadczeń.
Ponad 2,7 tys. postępowań dotyczących indywidualnych spraw pacjentów
W 2025 roku Rzecznik Praw Pacjenta prowadził łącznie 2 737 postępowań wyjaśniających w sprawach indywidualnych. Wszczęto 961 nowych postępowań, natomiast zakończono 1 652. Wśród zakończonych spraw w 881 przypadkach stwierdzono naruszenie praw pacjenta.
W większości takich spraw Rzecznik kierował do podmiotów wykonujących działalność leczniczą odpowiednie zalecenia. Ponad połowa z nich została zrealizowana, przy czym w części spraw termin na ich wykonanie jeszcze nie upłynął.
Rzecznik ponownie rozpatrzył również 143 sprawy. W 129 przypadkach wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy, natomiast w 14 sprawach zostało uchylone.
Z jakimi problemami pacjenci zgłaszali się na infolinię?
Istotnym źródłem informacji o problemach pacjentów jest również infolinia Rzecznika Praw Pacjenta. W 2025 roku przeprowadzono za jej pośrednictwem 87 720 rozmów.
Najczęściej zgłaszane problemy dotyczyły:
- leczenia szpitalnego – 21 proc. rozmów
- ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – 16 proc.
- podstawowej opieki zdrowotnej – 14 proc.
Dane z infolinii pokazują więc, że pytania i problemy pacjentów pojawiają się na każdym etapie korzystania z systemu ochrony zdrowia – od podstawowej opieki zdrowotnej, przez konsultacje specjalistyczne, aż po leczenie szpitalne.
Warto przy tym zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Stwierdzenie naruszenia prawa pacjenta przez Rzecznika Praw Pacjenta nie jest tym samym co stwierdzenie błędu medycznego. Są to odrębne kwestie, które mogą jednak pozostawać ze sobą w związku. Ocena, czy w konkretnym przypadku doszło do błędu medycznego i czy pacjentowi przysługują roszczenia odszkodowawcze, wymaga indywidualnej analizy przebiegu leczenia, dokumentacji medycznej oraz związku pomiędzy postępowaniem personelu a powstałą szkodą.
Źródło: opracowanie własne na podstawie artykułu „Niemal 100 tysięcy skarg do Rzecznika Praw Pacjenta. Wiadomo, czego dotyczyły”, opublikowanego w serwisie „Rynek Zdrowia”.
