Podejrzenie błędu medycznego często pojawia się dopiero po pewnym czasie. Pacjent może zauważyć, że jego stan zdrowia zamiast się poprawiać – pogarsza się, leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów albo konieczne stają się kolejne zabiegi i hospitalizacje.
W takiej sytuacji pojawia się pytanie: co zrobić i od czego zacząć?
Jedną z najważniejszych rzeczy jest zgromadzenie dokumentacji dotyczącej leczenia. Dokumentacja medyczna może mieć ogromne znaczenie przy ocenie tego, czy w konkretnej sprawie doszło do błędu medycznego, a także przy dochodzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia.
Dokumentacja medyczna – dlaczego jest tak ważna?
Dokumentacja medyczna pozwala odtworzyć przebieg leczenia: jakie były objawy, jakie badania wykonano, jakie rozpoznanie postawiono, jakie decyzje podejmowali lekarze oraz jakie leczenie zastosowano.
Jest ona również istotnym materiałem dowodowym. Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje, że dokumentacja medyczna pełni m.in. funkcję procesową i może stanowić podstawowe źródło dowodowe w sprawach dotyczących błędów medycznych.
Dlatego jeżeli pacjent zaczyna podejrzewać, że podczas leczenia mogło dojść do nieprawidłowości, warto zadbać o uzyskanie kompletnej dokumentacji jeszcze przed podjęciem dalszych działań prawnych.
Jaką dokumentację należy zgromadzić?
W pierwszej kolejności warto wystąpić o kompletną dokumentację medyczną ze wszystkich placówek, w których pacjent był leczony w związku ze zdarzeniem.
W zależności od sytuacji mogą to być między innymi:
- historia choroby,
- karty informacyjne z leczenia szpitalnego,
- wyniki badań laboratoryjnych,
- wyniki badań obrazowych, np. RTG, TK, rezonansu magnetycznego czy USG,
- opisy badań,
- konsultacje specjalistyczne,
- informacje o przeprowadzonych zabiegach i operacjach,
- dokumentacja z izby przyjęć lub SOR,
- zalecenia lekarskie,
- recepty i informacje dotyczące zastosowanego leczenia,
- dokumentacja dotycząca rehabilitacji,
- dokumentacja z kolejnych hospitalizacji.
W przypadku operacji szczególnie istotna może być dokumentacja dotycząca samego zabiegu, w tym opis operacji oraz informacje o zastosowanym leczeniu.
Czy pacjent ma prawo otrzymać swoją dokumentację?
Tak.
Pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Dokumentacja może być udostępniona m.in. do wglądu, w formie kopii lub wydruku, a także w formie elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych.
Co ważne, pierwsza kopia dokumentacji medycznej jest wydawana nieodpłatnie.
Pacjent nie musi zatem ograniczać się wyłącznie do dokumentów, które otrzymał po zakończeniu hospitalizacji. Może zwrócić się do placówki o udostępnienie dokumentacji, której potrzebuje.
Nie tylko dokumentacja medyczna
W sprawach o błędy medyczne znaczenie mogą mieć również dokumenty niezwiązane bezpośrednio z dokumentacją medyczną.
Warto zachować:
- rachunki za leki,
- rachunki za rehabilitację,
- rachunki za prywatne konsultacje lekarskie,
- rachunki za sprzęt medyczny,
- dokumenty dotyczące dojazdów na leczenie,
- zaświadczenia o niezdolności do pracy,
- dokumentację dotyczącą pobieranych świadczeń,
- dokumenty potwierdzające poniesione koszty opieki,
- korespondencję z placówką medyczną lub ubezpieczycielem.
Jeżeli w wyniku zdarzenia pacjent przez pewien czas nie mógł pracować, warto również zachować dokumenty pozwalające ustalić wysokość utraconych dochodów.
Wszystkie te materiały mogą pomóc w ustaleniu rozmiaru szkody i krzywdy, a nie tylko w ocenie samego sposobu leczenia.
Warto spisać przebieg leczenia
Nie należy polegać wyłącznie na dokumentacji medycznej.
Dobrym rozwiązaniem jest sporządzenie własnej chronologii wydarzeń.
Warto zapisać:
- kiedy pojawiły się pierwsze objawy,
- kiedy pacjent zgłosił się do lekarza,
- jakie informacje przekazywał lekarzowi,
- jakie badania zostały wykonane,
- jakie rozpoznanie postawiono,
- jakie leczenie zastosowano,
- kiedy nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia,
- kiedy pacjent trafił do szpitala,
- jakie były dalsze konsekwencje zdarzenia,
- jakie leczenie lub rehabilitacja były później konieczne.
Taki opis może być bardzo pomocny, zwłaszcza gdy od zdarzenia minęło wiele miesięcy lub lat.
Czy trzeba samodzielnie ustalać, czy lekarz popełnił błąd?
Nie.
To jedna z najważniejszych kwestii, o których warto pamiętać.
Pacjent nie musi samodzielnie dokonywać specjalistycznej oceny medycznej i przesądzać, czy konkretne zachowanie lekarza było błędem.
W praktyce sprawy dotyczące odpowiedzialności za błędy medyczne są często skomplikowane. Konieczne może być ustalenie m.in. tego, jaki sposób postępowania był prawidłowy w konkretnej sytuacji, czy lekarz powinien był podjąć inne działania oraz czy pomiędzy nieprawidłowym postępowaniem a szkodą pacjenta istnieje związek przyczynowy.
Dlatego zgromadzone dokumenty warto poddać analizie prawnej i medycznej.
Co zrobić, jeżeli szpital nie chce wydać dokumentacji?
Sama odmowa lub utrudnianie dostępu do dokumentacji nie oznacza, że pacjent powinien zrezygnować z jej uzyskania.
Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej jest jednym z podstawowych praw pacjenta. Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje również, że podmiot leczniczy powinien udostępnić dokumentację bez zbędnej zwłoki.
Jeżeli placówka odmawia udostępnienia dokumentacji albo stawia przed pacjentem wymagania, które nie wynikają z przepisów, warto rozważyć skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika lub zwrócenie się do Rzecznika Praw Pacjenta.
Czy warto zgromadzić dokumentację przed pierwszą konsultacją z adwokatem?
Zdecydowanie tak.
Im pełniejszy materiał zostanie przedstawiony podczas konsultacji, tym łatwiej dokonać wstępnej oceny sytuacji.
Nie oznacza to jednak, że brak kompletnej dokumentacji powinien powstrzymywać pacjenta przed kontaktem z adwokatem.
Jeżeli pacjent nie wie, jakie dokumenty powinien uzyskać, również warto skonsultować sprawę. Można wtedy ustalić, z jakich placówek należy pozyskać dokumentację i jakie inne dowody mogą mieć znaczenie.
Błąd medyczny – nie zwlekaj z podjęciem decyzji
W sprawach dotyczących błędów medycznych czas może mieć istotne znaczenie.
Z jednej strony chodzi o terminy przedawnienia roszczeń. Z drugiej – wraz z upływem czasu trudniej może być odtworzyć dokładny przebieg wydarzeń, a dokumentacja czy inne dowody mogą wymagać dodatkowego zabezpieczenia.
Dlatego jeżeli pacjent ma uzasadnione podejrzenie, że podczas leczenia doszło do nieprawidłowości, nie powinien pozostawać z tym problemem sam.
Pierwszym krokiem może być zgromadzenie dokumentacji i konsultacja sprawy z adwokatem zajmującym się prawem medycznym.
Jak przygotować się do spotkania z adwokatem?
Przed spotkaniem warto przygotować jedną teczkę lub folder elektroniczny zawierający:
- kompletną dokumentację medyczną,
- wyniki badań,
- wypisy ze szpitala,
- dokumenty dotyczące kolejnego leczenia,
- rachunki i faktury związane z leczeniem,
- dokumenty dotyczące rehabilitacji,
- dokumenty dotyczące niezdolności do pracy,
- własny opis przebiegu zdarzenia,
- informacje o świadkach, jeżeli takie osoby występują,
- korespondencję z placówką medyczną lub ubezpieczycielem.
Nie trzeba jednak czekać, aż dokumentacja będzie idealnie uporządkowana. Jeżeli sprawa budzi wątpliwości, warto skonsultować ją możliwie wcześnie.
Podsumowanie
Podejrzenie błędu medycznego może być dla pacjenta i jego rodziny bardzo trudnym doświadczeniem. W takiej sytuacji warto jednak działać spokojnie i metodycznie.
Dokumentacja medyczna jest jednym z najważniejszych elementów sprawy. Pacjent ma prawo do dostępu do swojej dokumentacji, a pierwsza kopia jest wydawana bezpłatnie.
Jeżeli po przeanalizowaniu dokumentacji pojawiają się wątpliwości dotyczące prawidłowości leczenia, warto skonsultować sprawę z adwokatem specjalizującym się w sprawach dotyczących błędów medycznych.
Właściwa analiza dokumentacji może być pierwszym krokiem do ustalenia, czy istnieją podstawy do dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia lub innych roszczeń.
Najczęściej zadawane pytania
Czy szpital może odmówić wydania dokumentacji medycznej?
Co do zasady pacjent ma prawo dostępu do swojej dokumentacji medycznej. Jeżeli placówka bezpodstawnie odmawia jej udostępnienia, można podjąć odpowiednie działania w celu wyegzekwowania tego prawa.
Czy pierwsza kopia dokumentacji medycznej jest płatna?
Nie. Pierwsza kopia dokumentacji medycznej jest wydawana nieodpłatnie.
Czy trzeba mieć opinię innego lekarza, aby zgłosić się do adwokata?
Nie. Pacjent może zgłosić się do adwokata z posiadaną dokumentacją i przedstawić swoje wątpliwości. Dopiero analiza sprawy pozwala ustalić, czy konieczne będzie uzyskanie dalszych opinii lub konsultacji medycznych.
Czy brak pełnej dokumentacji oznacza, że nie można rozpocząć sprawy?
Nie. Brak części dokumentacji nie powinien sam w sobie zniechęcać do konsultacji. Można ustalić, jakich dokumentów brakuje i w jaki sposób je uzyskać.
